XXI Puchar Gordona Bennetta (balonowy)
XXI Puchar Gordona Bennetta (balonowy)
XXI Puchar Gordona Bennetta to niezwykłe zawody balonów wolnych, które miały miejsce w 1933 roku w Chicago. To wydarzenie nie tylko przyciągnęło uwagę entuzjastów lotnictwa, ale również stanowiło ważny moment w historii polskiego lotnictwa. Po raz pierwszy zwycięstwo odnieśli polscy piloci – Franciszek Hynek i Zbigniew Burzyński na balonie o nazwie Kościuszko. Ich triumf został uznany za znaczący sukces dla Polski, a także dla całego sportu lotniczego w kraju.
Historia zawodów
Zawody o Puchar Gordona Bennetta organizowane są od 1906 roku i z biegiem lat zyskały międzynarodowy zasięg. W 1933 roku organizację zawodów przyjęły Stany Zjednoczone, które rok wcześniej zdobyły puchar na własność dzięki zwycięstwu podpułkowników Settle’a i Bushnella na balonie U.S. Navy. Nowy puchar na 1933 rok ufundowała redakcja Chicago Daily News. W zawodach wzięło udział sześć balonów, z czego dwa reprezentowały USA, a po jednym Niemcy, Francja, Belgia i Polska.
Wystawa Światowa w Chicago, trwająca od czerwca do września 1933 roku, była tłem dla tych zawodów. Zawody odbyły się jako jedna z atrakcji International Air Races, przyciągając szeroką publiczność. Mimo że zgłoszenia były nieliczne, rywalizacja zapowiadała się emocjonująco.
Udział Polaków
Polska reprezentacja w składzie pułkownika Tytusa Karpińskiego oraz pilotów Franciszka Hynka i Zbigniewa Burzyńskiego przystąpiła do zawodów z balonem Kościuszko, który miał pojemność 2200 m³. Balon został wyprodukowany w Wojskowych Warsztatach Balonowych w Jabłonnie. W drodze do USA załoga skorzystała z usług biura Orbis, podróżując koleją do Hawru, a następnie statkiem „Ile de France” do Chicago.
Balon Kościuszko
Balon Kościuszko ważył 600 kg i mógł zabrać około 1400 kg balastu. Jego konstrukcja była innowacyjna – powłoka wykonana była z bawełny pokrytej gumą, co zapewniało lepszą wydajność podczas lotu. Balon był wyposażony w radioodbiornik oraz butle tlenowe umożliwiające załodze osiągnięcie większych wysokości. Oprócz tego gondola została zaprojektowana tak, aby mogła wodować bezpiecznie dzięki specjalnym pływakom.
Przebieg zawodów
We wrześniu 1933 roku zawody rozpoczęły się na lotnisku Curtiss Wright Reynolds Airport w Glenview koło Chicago. Start odbył się 2 września o godzinie 18:00, a każdy balon był przepychany na platformę przy dźwiękach hymnu narodowego. Polacy wystartowali jako piąta załoga o godzinie 19:06, a ich lot wzbudzał ogromne zainteresowanie publiczności – wydarzenie oglądało około 80 tysięcy widzów.
Początkowo polska załoga utrzymywała wysokość między 50 a 500 metrów nad ziemią, jednak później zdecydowali się wznieść na pułap 4500 metrów. Lot trwał przez kilka dni i wymagał od załogi pozbycia się wszelkiego nadmiaru balastu, aby utrzymać się w powietrzu jak najdłużej. W końcu lądowanie miało miejsce w kanadyjskiej puszczy, gdzie kosz balonu zawisł na drzewie na wysokości 2,5 metra. Załoga musiała zmagać się z trudnymi warunkami terenowymi przez pięć dni przed dotarciem do najbliższej linii kolejowej.
Wręczenie nagród
Po zakończeniu zawodów wyniki ogłoszono w drugiej połowie września, a ceremonia wręczenia nagród miała miejsce 1 października na terenie wystawy „Sto lat postępu” w Chicago. Polscy zawodnicy przylecieli z Nowego Jorku dzień przed ceremonią i zostali gorąco powitani przez przedstawicieli Polonii amerykańskiej. Uroczystość zgromadziła około 30 tysięcy widzów, w tym dużą grupę Polaków.
Nagrody wręczono w obecności wysokich urzędników oraz przedstawicieli mediów; medale oraz czek na kwotę 1000 dolarów przekazał szef departamentu lotnictwa William McGrocken. Na koniec ceremonii puchar wręczył wydawca Chicago Daily News płk Knox.
Powrót do kraju i upamiętnienie zwyciężców
Po uroczystości polska załoga wróciła do kraju statkiem „Kościuszko”, który przybył do Gdyni 15 października. Na brzegu czekało na nich osiem tysięcy kibiców oraz przedstawiciele rządu polskiego. Po odegraniu hymnów narodowych zawodnicy zaprezentowali zdobyty puchar i zostali owacyjnie przyjęci przez tłumy zgromadzone na lotnisku w Warszawie.
Zwycięstwo Hynka i Burzyńskiego było trzecim dużym sukcesem polskiego lotnictwa na arenie międzynarodowej w latach trzydziestych XX wieku i spotkało się z szerokim uznaniem społecznym. Obaj piloci zostali odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi za swoje osiągnięcia.
Upamiętnienie sukcesu
Sukces polskiej załogi nie pozostał niezauważony – Aeroklub Polski wydał wspomnienia Zbigniewa Burzyńskiego pod tytułem „Kościuszko nad Ameryką”. W późniejszych latach Poczta Polska wydała znaczki upamiętniające ten wyjątkowy moment w historii sportu balonowego. Mural upamiętniający Franciszka Hynka został odsłonięty we wrześniu 2019 roku w Warszawie, co pokazuje trwałość pamięci o tym niezwykłym wydarzeniu.
Zakończenie</h2
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).